Porządkujesz półkę i trafiasz na karton książek, których szkoda wyrzucić, ale nie wiesz, kto ich potrzebuje. Egzemplarze w dobrym stanie możesz przekazać bibliotece, fundacji albo do punktu wymiany, choć każda z tych opcji przyjmuje inne tytuły i działa na własnych zasadach.
Najpierw oceń stan książek, potem wybierz miejsce
- Biblioteka może przyjąć wybrane dary, ale zwykle ocenia ich stan i przydatność dla zbiorów.
- Bookcrossing pasuje do czystych, kompletnych egzemplarzy, które ktoś może zabrać od ręki.
- Fundacje i placówki zbierają książki według własnych potrzeb, więc przed przekazaniem skontaktuj się z nimi.
- Książki z pleśnią lub zawilgoceniem nie nadają się do dalszego obiegu.
- Suche, papierowe książki można zwykle wyrzucić do niebieskiego pojemnika, zgodnie z lokalnymi zasadami segregacji.
Biblioteka przyjmie dar, jeśli pasuje do jej zbiorów
Pełna torba klasyków może wyglądać jak gotowy prezent dla biblioteki, ale placówka nie zawsze ma miejsce na kolejne egzemplarze. Przydatność, stan i aktualne potrzeby często decydują o tym, czy dar zostanie przyjęty, trafi na półkę wymiany, czy spotka się z odmową.
Przed wizytą zadzwoń lub napisz, podając orientacyjnie tytuły, tematykę i liczbę książek. To szczególnie rozsądne przy starszych podręcznikach, encyklopediach i dużych zbiorach. Niektóre biblioteki selekcjonują dary i mogą przeznaczyć nieprzyjęte pozycje na bookcrossing albo kiermasz, zamiast włączać je do księgozbioru.
Nie ma jednej reguły dla wszystkich bibliotek. Przykładowo Główna Biblioteka Komunikacyjna publikuje osobny regulamin przyjmowania i wyceny darów, a inne placówki określają własne warunki. Uważam, że krótki kontakt przed pakowaniem oszczędza obu stronom więcej kłopotu niż spontaniczne przyniesienie całego kartonu.
Bookcrossing najlepiej działa przy książkach gotowych do czytania
Regał wymiany nie jest magazynem na wszystko, co zalega w domu. Zostaw tam książki kompletne, suche i w stanie, w którym bez wahania podasz je kolejnej osobie. Zniszczony grzbiet, luźne kartki czy intensywny zapach wilgoci mogą sprawić, że egzemplarz zamiast znaleźć nowego czytelnika zostanie porzucony.
Punktów bookcrossingowych szukaj w bibliotekach, domach kultury, kawiarniach i innych miejscach udostępniających półki wymiany. Sprawdź zasady konkretnego regału: niektóre działają na zasadzie „weź lub zostaw”, a inne zachęcają do wymiany książki za książkę. Gdy oddajesz popularną powieść albo dobry kryminał, szansa na szybki obieg może być większa niż przy specjalistycznym podręczniku sprzed wielu lat.
Fundacja lub placówka potrzebuje książek dopasowanych do odbiorców
Książka dla dorosłego czytelnika nie zawsze sprawdzi się na oddziale dziecięcym, a poradnik sprzed dekad może być nieaktualny. Najpierw ustal, kto będzie korzystać z daru, a dopiero potem wybieraj tytuły. Szpitale, świetlice, domy pomocy czy organizacje społeczne mogą prowadzić własne zbiórki, ale nie należy zakładać, że przyjmują książki przez cały rok.
Fundacja Zaczytani.org prowadzi projekt „Zaczytane Biblioteki”, w ramach którego książki trafiają między innymi do szpitali i placówek pomocowych. Organizacja wskazuje, że egzemplarze w gorszym stanie technicznym mogą zostać skierowane do działań bookcrossingowych, a nie do biblioteczek w placówkach. Przed wysyłką lub dostarczeniem daru sprawdź aktualne zasady zbiórki, bo konkretna akcja może mieć ograniczenia dotyczące rodzaju i stanu publikacji.
Stan egzemplarza podpowiada, co zrobić dalej
Najłatwiej podjąć decyzję, gdy książki podzielisz na trzy stosy: do oddania, do sprawdzenia pod kątem sprzedaży oraz do recyklingu. Szczególnie uważnie obejrzyj strony i wyklejki. Pleśń, wilgoć i ślady insektów wykluczają bezpieczne przekazanie książki kolejnej osobie.
| Sytuacja | Prawdopodobny skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Książka jest czysta, kompletna i w dobrym stanie | Może przydać się bibliotece, fundacji lub uczestnikom wymiany | Zapytaj placówkę albo zostaw ją w punkcie przyjmującym książki |
| Publikacja jest stara, specjalistyczna lub mało popularna | Biblioteka może mieć już podobne pozycje albo nie mieć na nie miejsca | Sprawdź zainteresowanie w grupie lokalnej lub zapytaj antykwariat |
| Książka ma zawilgocone kartki, pleśń albo odpadające strony | Może zaszkodzić innym egzemplarzom i nie nadaje się do ponownego obiegu | Nie przekazuj jej dalej; sprawdź zasady segregacji odpadów w swojej gminie |
| Egzemplarz jest suchy, ale zniszczony i nieprzydatny do czytania | Może nadawać się do odzysku papieru | Wyrzuć go do pojemnika na papier, jeśli lokalne zasady tak wskazują |
Stare wydanie nie zawsze oznacza bezwartościowe. Rzadkie, przedwojenne lub kolekcjonerskie tytuły przed oddaniem za darmo pokaż antykwariatowi, bo ich znaczenie może wynikać z wydania, nie tylko z treści.
Do niebieskiego pojemnika trafia książka, której nie da się już czytać
Gdy egzemplarz nie nadaje się do ponownego obiegu, pozostaje segregacja. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wymienia zeszyty i książki wśród odpadów papierowych. Książka powinna być sucha i niezabrudzona; jeśli ma elementy z innych materiałów, sprawdź lokalne wskazówki dotyczące ich oddzielenia.
Nie wrzucaj do pojemnika papieru książek, które są mokre, zatłuszczone albo zanieczyszczone. Przy nietypowej oprawie lub wątpliwościach zajrzyj do zasad gminy, bo instrukcje dotyczące poszczególnych odpadów mogą się różnić. Do punktu wymiany trafiają tylko egzemplarze dla czytelnika, a nie te przeznaczone do recyklingu.
Niech następna półka będzie lepszym miejscem dla książki
Jeśli po selekcji zostanie niewielki stos dobrych powieści, wybierz bibliotekę albo punkt wymiany. Przy dużej liczbie książek najpierw skontaktuj się z placówką i opisz zbiór, a egzemplarze z pleśnią od razu odłóż osobno. Tak książka trafia tam, gdzie może zostać przeczytana, zamiast tylko zmienić właściciela kartonu.
